Narodowy Fundusz Zdrowia - Małopolski Oddział Wojewódzki - Strona dla Pacjenta



Przejdź do strony głównej
Szukaj    


Menu główne


Świadczenia medyczne
Gdzie się leczyć
Prawa pacjenta
Leczenie w UE
Programy profilaktyczne
Zobacz rówież
Kontakt

Menu działu


Dowód ubezpieczenia
Ważność druków i formularzy
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Nieubezpieczeni - prawo do świadczeń
Ustawa o Prawach Pacjenta
Składanie skarg i odwołań
Współpraca z Federacją Pacjentów Polskich
KOMUNIKATY
fot. Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne zostało uregulowane w art. 68 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 z późn. zm.).

Osoby, które chcą się ubezpieczyć dobrowolnie muszą spełnić warunki wymagane w art.3 ustawy "o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych" stwierdzającym, że ubezpieczone w Funduszu mogą być:
1.     osoby posiadające obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zamieszkujące na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
2.     osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), przebywające na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie wizy pobytowej w celu wykonywania pracy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub posiadające status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej albo korzystające z ochrony czasowej na jej terytorium,
3.     osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), legalnie zamieszkujące na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
Wymienione osoby aby ubezpieczyć się zdrowotnie poprzez zawarcie umowy o dobrowolne ubezpieczenie nie mogą być objęte równocześnie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy " o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych"


Ubezpieczenie zdrowotne na zasadzie dobrowolności jest również formą ubezpieczenia dla osób, które nie zostały wymienione w wyżej opisanych grupach jeżeli są to:
1.     studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz absolwenci, którzy odbywają w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
2.     członkowie zakonów oraz alumni wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulanci, nowicjusze i junioryści zakonów i ich odpowiednich nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
3.     osoby odbywające staż adaptacyjny
4.     odbywający kursy języka polskiego oraz kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, o których mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
 
Aby zawrzeć umowę z NFZ
Każdy, kto chce być objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, musi dopełnić niezbędnych formalności nie tylko w Narodowym Funduszu Zdrowia, ale także w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Osoba zainteresowana takim ubezpieczeniem musi więc w pierwszej kolejności złożyć we właściwym dla siebie wojewódzkim oddziale NFZ wniosek o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Wniosek taki można otrzymać w każdym oddziale NFZ, jak również pobrać ze strony internetowej Centrali NFZ, tj. www.nfz.gov.pl
Następnie konieczne jest zawarcie z NFZ umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku wolontariuszy umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego podpisuje z NFZ korzystający. Przez "korzystającego" rozumie się organizację, podmiot, organ administracji publicznej oraz jednostkę organizacyjną, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. nr 96, poz. 873 z późn. zm.).


Przykład
Pracodawca rozwiązał z Janem Kowalskim umowę o pracę z dniem 10 marca 2004 r. Następnie zawarł z nim 15 marca 2004 r. umowę o dzieło. Umowa o dzieło stanowi jedyne źródło utrzymania Jana Kowalskiego. Ponieważ umowa o dzieło nie jest tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, Jan Kowalski może zostać objęty tym ubezpieczeniem dobrowolnie. W tym celu musi złożyć wniosek, podpisać umowę z NFZ, wnieść opłatę dodatkową oraz dokonać zgłoszenia w ZUS (o obowiązkach wobec ZUS piszemy niżej).
 
Objęcie ubezpieczeniem i jego ustanie
Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym zainteresowanego następuje z dniem określonym w umowie zawartej z NFZ – jednak nie wcześniej, niż z dniem złożenia wniosku, a ustaje z dniem rozwiązania tej umowy albo po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek. W tych samych ramach czasowych dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym objęty jest wolontariusz. Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wygasa również w przypadku objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
 
Konieczne wniesienie opłaty
Dla niektórych osób   warunkiem objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym jest także wniesienie opłaty dodatkowej. Wysokość tej opłaty zależy od długości przerwy w ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacaniu składek.
Osoba składająca wniosek o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne po okresie zamieszkiwania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej również podlega opłatom dodatkowym na ogólnych zasadach. Okresy zamieszkiwania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w połączeniu z brakiem ubezpieczenia są traktowane jako okresy przerwy w ubezpieczeniu. Okresy ubezpieczenia odbyte w systemach zabezpieczenia społecznego innych państw Unii Europejskiej lub EFTA zostają zaliczone jako okresy ubezpieczenia i nie będą brane pod uwagę jako okresy przerwy w ubezpieczeniu. Udokumentowanie odbytych okresów ubezpieczenia zdrowotnego w systemach innych krajów UE lub EFTA następuje poprzez przedłożenie formularza E 104, który potwierdza odbyte okresy ubezpieczenia lub zamieszkiwania z prawem do świadczeń w państwach członkowskich UE lub EFTA. Formularz E 104 wystawia instytucja kraju, w którym został odbyty okres ubezpieczenia. Za przerwę w ubezpieczeniu jest traktowany okres czasu, którego początek jest liczony od utraty ostatniego udokumentowanego ubezpieczenia zdrowotnego w systemach zabezpieczenia społecznego Państw UE lub EFTA do dnia oznaczonego jako pierwszy dzień dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego W NFZ.
I tak, wysokość tej opłaty wynosi:
Przy obliczaniu okresu niepodlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu dla potrzeb ustalenia wysokości opłaty dodatkowej bierze się pod uwagę również okres niepodlegania temu ubezpieczeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.), która regulowała ubezpieczenie zdrowotne od 01.01.1999 r. do 31 marca 2003 r. oraz ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003 r., Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), która regulowała ubezpieczenie zdrowotne od 01.04.2003 r. do 30.09.2004 r.
 
Osoby zwolnione z opłat
Nie wszyscy zainteresowani dobrowolnym ubezpieczeniem się w NFZ są zobowiązani do wniesienia opłaty dodatkowej. Z obowiązku takiego zostały zwolnione następujące osoby:
1.     studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz absolwenci, którzy odbywają w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż, nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
2.     członkowie zakonów oraz alumni wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulanci, nowicjusze i junioryści zakonów i ich odpowiednich nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
3.     osoby odbywające staż adaptacyjny.
4.     osoby odbywające kursy języka polskiego oraz kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, o których mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Ponadto w uzasadnionych przypadkach - na wniosek zainteresowanego - NFZ może odstąpić od pobierania opłaty dodatkowej lub rozłożyć ją na miesięczne raty (nie więcej jednak niż na 12 rat). Wniosek w tym zakresie składa się we właściwym oddziale NFZ, ponieważ kompetencję do zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej lub rozłożenia jej na raty mają dyrektorzy oddziałów NFZ.
 
Obowiązki wobec ZUS
Po dopełnieniu formalności w NFZ, ubezpieczony powinien złożyć we właściwej dla siebie terenowej jednostce organizacyjnej ZUS dokument ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 24 10 XX, w terminie 7 dni od zawarcia umowy z NFZ.
Dodatkowo za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ubezpieczony zobowiązany jest składać deklarację rozliczeniową ZUS DRA z rozliczoną składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za wolontariusza powyższe dokumenty składa korzystający, a za studentów i doktorantów pochodzenia polskiego szkoła wyższa lub podmiot prowadzący studia.
Podmioty składające dokumenty, opłacają również składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Wpłat składek dokonuje się na konto ZUS, za pośrednictwem poczty lub banków z potwierdzeniem na stosownych blankietach.
 
Ubezpieczenie członków rodziny
Osoba, która zawarła umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, zobowiązana jest zgłosić do NFZ zamieszkujących na terytorium Polski członków rodziny, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Członków rodziny ubezpieczony zgłasza do NFZ poprzez wypełnienie załącznika do umowy oraz złożenie w ZUS odpowiednio wypełnionego dokumentu  ZUS ZCNA. Uchybienie temu obowiązkowi zagrożone jest karą grzywny.
 
Informacja dla osób ubezpieczonych dobrowolnie
 
Osoby mogące ubezpieczyćsię dobrowolnie
Podstawa wymiaru składek
osoby posiadające obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zamieszkujące na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy pobytowej w celu wykonywania pracy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zgody na pobyt tolerowany lub posiadające status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej albo korzystające z ochrony czasowej na jej terytorium, osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym legalnie zamieszkujące na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Kwota zadeklarowanego miesięcznego dochodu, nie niższa jednak niż kwota odpowiadająca przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, łącznie z wypłatami z zysku; Wysokość wynagrodzenia jest aktualizowana co 3 miesiące na podstawie obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego publikowanego w Monitorze Polskim.
studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz absolwenci, którzy odbywają w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż, nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
 
członkowie zakonów oraz alumni wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulanci, nowicjusze i junioryści zakonów i ich odpowiednich nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Odbywający staż adaptacyjny
(od 1 maja 2004 r. kwota świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych);
Wolontariusze, którzy nie są objęci ubezpieczeniem z innego tytułu.
Kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu.
 

Wysokość składki
na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 proc. Podstawy jej wymiaru. Składka jest miesięczna i niepodzielna; składkę w pełnej wysokości za miesiąc kalendarzowy w którym podlegało się ubezpieczeniu (także niepełny miesiąc) należy opłacić do 15 dnia następnego miesiąca ("z dołu").
 
Dowodem objęcia ubezpieczeniem
jest egzemplarz umowy wraz z dowodem opłacenia składki za ostatni miesiąc, zaś dla członków rodziny tej osoby egzemplarz umowy, druk zgłoszeniowy ZUS ZCNA oraz dowód opłacenia składki za ostatni miesiąc.
 
Przykład :
osoba korzystająca, że świadczeń 10 maja przedkłada umowę oraz dowód opłacenia składki za miesiąc marzec odprowadzonej do 15 kwietnia.
 
Umowa o dobrowolne ubezpieczenie rozwiązuje się:
1.     na pisemny wniosek ubezpieczonego złożony do NFZ i powiadomieniu ZUS (druk; ZUS ZWUA). W wypowiedzeniu umowy powinna być zawarta data, z którą następuje rozwiązanie ubezpieczenia. Powiadomienie jest skuteczne najwcześniej z dniem złożenia w placówce NFZ. W przypadku rozwiązania umowy w trakcie miesiąca, należy odprowadzić składkę w pełnej wysokości za cały miesiąc, w którym choć jeden dzień wchodził w okres ubezpieczenia;
2.     w przypadku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu (ubezpieczeniem obowiązkowym lub jako członek rodziny) należy powiadomić ZUS (druk ZUS ZWUA);
3.     po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek (za nieopłacone miesiące należy uzupełnić składkę i powiadomić ZUS o rozwiązaniu umowy składając ZUS ZWUA i dla członków rodziny druk ZUS ZCNA). Opóźnienie w stosunku do terminu opłacenia składki powoduje konieczność zapłaty odsetek jak w przypadku zaległości podatkowych, liczonych od dnia kiedy składka powinna być zapłacona do dnia zapłaty lub rozwiązania umowy. Prawo do świadczeń przysługuje jeszcze przez 30 dni od dnia rozwiązania umowy dobrowolnego ubezpieczenia. W przypadku gdy zaległość w opłaceniu składki nie jest dłuższa niż miesiąc i osoba ubezpieczona ureguluje zaległe składki umowa jest kontynuowana.
Przykład:

Składka za maj powinna zostać opłacona do 15-go czerwca (termin płatności). Jeśli nie zostanie opłacona w tym terminie, umowa rozwiązuje się 15 lipca (po miesiącu nieprzerwanej zaległości i wówczas należy powiadomić ZUS.), a ubezpieczony wraz z członkami rodziny ma jeszcze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych do 14-go sierpnia (30 dni) Jeżeli do 15-go lipca ubezpieczony opłaci zaległą składkę z odsetkami, umowa nie rozwiąże się i ubezpieczenie będzie kontynuowane bez przerwy. Niezależnie od tego, czy umowa będzie kontynuowana, ubezpieczony zawsze winien opłacić nie zapłaconą, a należną składkę wraz z odsetkami za okres ubezpieczenia (do 15 lipca), tj. za maj, czerwiec i lipiec w pełnej wysokości.
 
Osoba ubezpieczona dobrowolnie, co 3 miesiące aktualizuje wysokość składki.
Informacja o wysokości składki jest dostępna w:
 

Więcej informacji na stronie Centrali NFZ
 
Ostatnia aktualizacja: styczeń 2010r.