72 tys. Małopolan leczą się z powodu alergii
20-05-2026
- Wiosna i początek lata to okres silnego pylenia drzew i traw – wyjątkowo trudny dla alergików.
- W 2025 roku z powodu alergii w Małopolsce leczyło się ponad 72 tys. Małopolan.
- To o blisko 10 tys. więcej niż w 2022 roku.
- Alergia jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju astmy oskrzelowej. W 2025 r. z powodu astmy do lekarzy w regionie zgłosiło się blisko 69 tys. pacjentów.
Alergia jest coraz powszechniejszym schorzeniem, uznawanym już za jedną z niezakaźnym epidemii XXI wieku. Chorują na nią i dzieci, i dorośli. Reakcje alergiczne pojawiają się, gdy organizm fałszywie odczytuje nieszkodliwe substancje jako zagrożenie i zaczyna się bronić, produkując przeciwciała. Kontakt z alergenem powoduje stan zapalny w organizmie, co objawia się w bardzo różny sposób: np. wysypką, kaszlem, katarem. Uczulać mogą dziesiątki tysięcy różnych alergenów – m.in. roztocza, sierść zwierząt, detergenty, pokarmy, leki, pyłki roślin. Dla osób uczulonych na te ostatnie wyjątkowo trudnym okresem jest wiosna i początek lata, gdy pylą drzewa i trawy.
- Częstość występowania alergii zwiększa się na całym świecie, a nasz region nie jest pod tym względem wyjątkiem. W 2025 r. w placówkach finansowanych przez małopolski NFZ alergię leczyło 72 tys. Małopolan, czyli o blisko 9 tys. więcej niż w 2022 roku – mówi Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie. – To, że alergia jest coraz częstszym problemem zdrowotnym, pokazują również dane dotyczące refundacji leków wykorzystywanych w jej terapii. W 2022 r. wydaliśmy na ten cel 114 mln zł, w 2025 r. już niemal 150 mln zł – dodaje.
Pacjenci z objawami alergii w pierwszej kolejności po pomoc powinni zgłosić się do swojej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz rodzinny może nie tylko przepisać leki, które pomogą w leczeniu objawów, ale również skierować chorego na testy alergiczne obejmujące 10 najczęstszych alergenów wziewnych i 10 najczęstszych alergenów pokarmowych. Są to testy serologiczne wykonywane z krwi. Dzięki temu możliwe jest szybkie postawienie diagnozy już w gabinecie lekarza POZ.
Na pozostałe badania alergologiczne, takie jak testy skórne i płatkowe, kieruje lekarz alergolog. W Małopolsce jest obecnie 60 poradni alergologicznych, z których mogą korzystać dorośli i dzieci. Do poradni alergologicznej pacjent zgłasza się na podstawie skierowania.
To także w poradniach alergologicznych pacjenci korzystają z immunoterapii alergenowej, czyli odczulania. To jedna z istotnych metod leczenia, która skupia się na przyczynach alergii. Analiza małopolskiego NFZ pokazuje, że korzysta z niej coraz więcej osób. W całym 2022 roku w poradniach alergologicznych odbyło się 260 tys. wizyt, w tym prawie 65 tys. związanych z odczulaniem. W 2025 roku wizyt było 302 tys., a podczas 91 tys. z nich pacjenci byli odczulani.
Jak wskazują lekarze, alergia jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju astmy oskrzelowej. Astma jest przewlekłą, zapalną chorobą dróg oddechowych. Nie da się jej wyleczyć, ale dobrze dobrana terapia pozwala ograniczyć ryzyko zaostrzeń choroby i powikłań.
Dane małopolskiego NFZ pokazują, że w 2025 r. z powodu astmy w naszym regionie leczyło się niemal 69 tys. osób.
Pacjenci z astmą mogą być leczeni nie tylko w poradniach specjalistycznych, ale również w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej, które realizują opiekę koordynowaną w zakresie chorób płuc. W całej Małopolsce jest blisko 200 takich placówek POZ. Opieka koordynowana w POZ daje pacjentowi szansę na szerszą diagnostykę – w przypadku astmy to m.in. spirometria. W ramach niej możliwe jest zlecenie konsultacji z lekarzem pulmonologiem lub alergologiem, bez konieczności kierowania pacjenta do poradni specjalistycznej. Taka konsultacja może odbywać się w dwóch formach: konsultacja pacjent - lekarz pulmonolog/alergolog, konsultacja lekarz POZ - lekarz pulmonolog/alergolog. Chory ma zapewnioną kompleksową poradę, ustalane wizyty kontrolne i diagnostyczne, otrzymuje indywidualny plan opieki medycznej. W trakcie wizyty nie tylko na bieżąco jest kontrolowany jego stan zdrowia, ale lekarz sprawdza też np., czy pacjent dobrze korzysta z inhalatora – co jest niezbędne, by terapia mogła być skuteczna.
Z myślą o chorych z najcięższą postacią astmy Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje program lekowy. Jest to nowoczesna metoda terapii przeznaczona dla pacjentów, u których standardowe leki nie przynoszą poprawy, a choroba nadal powoduje częste zaostrzenia i duszność. Program obejmuje terapię biologiczną czterema refundowanymi lekami. W Małopolsce realizuje go 10 szpitali, a lekarze mogą do niego zakwalifikować i dzieci, i dorosłych. Co roku wzrasta liczba pacjentów, którzy korzystają z takiej terapii. W 2022 było ich 250, w tym roku – 670.
Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ
