Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy
19-01-2026
- Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy to okazja, by przypomnieć, że bezpłatne badania i szczepienia przeciwko HPV ratują zdrowie i życie.
- To jeden z nielicznych nowotworów, przed którym można się realnie chronić.
- Profilaktyka sprawia, że choroba wykryta na czas jest niemal w pełni wyleczalna.
Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy
Z programu profilaktyki raka szyjki macicy mogą korzystać kobiety w wieku 25–64 lat. Od ubiegłego roku obejmuje on nowoczesną ścieżkę diagnostyczną opartą na teście HPV HR z genotypowaniem, a w razie potrzeby także cytologię na podłożu płynnym. Badania są bezpłatne i finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
W Polsce co roku diagnozuje się około 2 500 - 3 000 nowych przypadków raka szyjki macicy. Oznacza to, że codziennie ok. 8-10 Polek dowiaduje się o chorobie. Nowotwór jest wyleczalny nawet w 99 proc. przypadków, jeśli zostanie wykryty na wczesnym etapie.
Jak działa nowa ścieżka diagnostyczna
Badanie rozpoczyna się od testu HPV HR, który wykrywa zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym. Przy wyniku negatywnym diagnostykę wystarczy powtórzyć po pięciu latach. W przypadku wyniku pozytywnego, z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna, a jeśli zajdzie taka potrzeba – pacjentka kierowana jest na pogłębioną diagnostykę.
Nadal dostępna pozostaje również cytologia klasyczna, wykonywana raz na trzy lata. Wybór metody badań należy do pacjentki i jej ginekologa.
Badania bez skierowania i z e-rejestracją
Do udziału w programie nie jest wymagane skierowanie. Wizytę można umówić w poradniach ginekologicznych oraz wybranych gabinetach położnych POZ współpracujących z NFZ – w Małopolsce to łącznie 260 placówek. Rejestracja jest możliwa przez Internetowe Konto Pacjenta, w zakładce e-rejestracja. Aplikacja pozwala precyzyjnie wybrać lokalizację gabinetu, termin oraz godzinę badania.
W ubiegłym roku z programu skorzystało 52,5 tysiąca kobiet z Małopolski, z czego ponad 15 tysięcy wybrało test HPV HR.
– Rak szyjki macicy to jeden z nielicznych nowotworów, któremu możemy skutecznie zapobiegać. Bezpłatne badania i szczepienia przeciwko HPV dają kobietom i rodzicom realne narzędzia ochrony zdrowia – podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Szczepienia przeciwko HPV – skuteczna profilaktyka
Szczepienia przeciwko HPV to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania nowotworom wywoływanym przez wirusa: rakowi szyjki macicy, ale też gardła, prącia czy odbytu. Program powszechnych szczepień ruszył w czerwcu 2023 roku i obejmuje dzieci od 9 do 14 roku życia. Szczepienie jest dobrowolne, bezpłatne i nie wymaga skierowania.
W Małopolsce zaszczepiono już 67 800 dzieci i młodzieży. Dla nastolatków w wieku 14–18 lat, którzy nie zostali objęci programem powszechnym, dostępna jest bezpłatna szczepionka dwuwalentna po uzyskaniu recepty od lekarza.
Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ
